In London aangekomen, ga ik vanuit Victoria Station direct naar de National Portrait Gallery om Giacometti’s Pure Presence te zien.

 

De tentoonstelling van Giacometti concentreert zich op het portret, onder de titel “Pure Presence”. Wie is er “present”, aanwezig? De zitter is present, maar meer nog de schilder. “The artist is Present”, (Marina Abramovic) komt er spontaan in mij op.

 

Ik ben op zoek naar het werk dat zo typerend is voor Giacometti. Na de eerste zalen doorgelopen te hebben kom ik oog in oog te staan met een schilderij dat mij meteen in mijn hart raakt. Ik kan niet om de aanwezigheid van de geportretteerde heen. En face (zoals het hoort volgens Giacometti; je ontmoet iemand nooit in driekwart aangezicht) zit ze te wachten om met mij een ontmoeting aan te gaan.

 

Van de afstand waarop ik ben kan ik het slechts globaal zien. Precies zoals Giacometti het bedoeld heeft. Deze afstand is belangrijk voor Giacometti. Het verhaal gaat dat hij op grote afstand van zijn model zat om zich te concentreren op het gestalt van zijn onderwerp. Via deze gestalt is hij op zoek naar de essentie van zijn zitter, niet zijn of haar fysionomie. De aanwezigheid moet gevangen worden. Het gaat voorbij het individu zelf.

Net als bij Frank Auerbach, die verderop in London een tentoonstelling heeft, is bij Giacometti de figuur slechts de aanleiding tot schilderen.

 

Giacometti begint bij elke zitting opnieuw met schilderen. Hij doet dat schier eindeloos. Daardoor lijkt het schilderij een schets te zijn, maar niets is minder waar. Het geel rond het donkere hoofd komt binnen. Dichterbij is een lijnenspel te zien dat intrigeert. Zowel de eerste hulplijnen zijn te zien alsook de latere tekenlijnen met zijn fijne penseel. Samen met de bredere stroken maken ze deel uit van het werk.  Elke streek die blijft is een beslissing, elk onaf element heeft in het universum van het schilderij een betekenis. Hij neemt je mee in zijn proces van onderzoek en doorgronden.

 

Giacometti trekt op deze manier de zitter zijn universum binnen. Hij wordt een onderdeel van het verhaal van de schilder. Giacometti laat dat in zijn werk duidelijk zien. De houding en plaatsing van de zitter spreekt boekdelen: ze zitten centraal op het doek, rechtop, en face.

De zitters, onderworpen aan de wetten van Giacometti en zijn universum, verworden van individuele personen tot modellen. Om het universele van het mens-zijn te doorvorsen.

 

Giacometti toont hier helder de essentie van de hedendaagse portretschilderkunst, van de hele schilderkunst: de schilder creëert het universum waarin hij met zijn beeldtaal regeert: een schilderij waarin hij woont. The artist is present.

 

www.npg.org.uk/whatson/giacometti/exhibition.php

 

 

 

By | 2017-11-09T04:48:45+01:00 mei 1st, 2017|Geen categorie|0 Comments